İşletme Değerlendirme Raporu (İDR) Nedir? Nasıl Alınır?

Bir işletmenin cirosunu bilmek tek başına o işletmenin ne kadar güçlü olduğunu göstermez.

Aynı sektördeki diğer şirketlere göre nerede durduğu, çalışan sayısının nasıl değiştiği, aktif büyüklüğü, finansal yapısı, ihracat performansı, verimliliği ve Ar-Ge faaliyetleri de işletmenin gerçek durumunu anlamak açısından önemlidir.

İşletme Değerlendirme Raporu (İDR) ile KOBİ performans analizi

KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu, kısa adıyla İDR, tam olarak bu noktada devreye giriyor.

İDR, bir işletmenin kamu kurumlarında bulunan verilerinden hareketle son beş yıllık performansını ortaya koyan ve işletmenin kendisini kendi sektörüyle karşılaştırmasına imkân veren kapsamlı bir değerlendirme raporudur.

2026 yılında yenilenen rapor, özellikle KOSGEB desteklerine başvuran veya işletmesinin finansal ve operasyonel durumunu daha objektif görmek isteyen KOBİ'ler açısından dikkat çekici bir araç haline gelmiştir.

İŞLETME DEĞERLENDİRME RAPORU NEDİR?

İşletme Değerlendirme Raporu, KOSGEB tarafından işletmelerin mevcut durumlarını kamu kurumlarından alınan idari kayıtlar üzerinden değerlendirmek amacıyla oluşturulan bir rapordur.

Raporun temel farkı, işletmenin kendi beyanına dayalı bir tanıtım dokümanı olmamasıdır.

Gelir İdaresi Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, Ticaret Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Türk Patent ve Marka Kurumu gibi kamu kurumlarında bulunan veriler kullanılarak hazırlanır.

Bu nedenle İDR'yi yalnızca finansal tablo olarak düşünmemek gerekir.

Rapor işletmeye daha geniş bir açıdan bakar.

Net satışlardan çalışan yapısına, ihracattan Ar-Ge faaliyetlerine, verimlilikten finansal göstergelere kadar farklı alanları aynı dokümanda bir araya getirir.

2026 İŞLETME DEĞERLENDİRME RAPORU HANGİ DÖNEMİ KAPSIYOR?

KOSGEB tarafından Eylül 2026'da yapılan güncel açıklamaya göre Findeks üzerinden sunulan yeni İşletme Değerlendirme Raporu, işletmelerin 2021-2025 dönemine ilişkin verilerini içeriyor.

Başka bir ifadeyle rapor işletmenin yalnızca son yılını göstermiyor.

Beş yıllık değişimin izlenebilmesi sayesinde satışların, istihdamın, ihracatın ve çeşitli finansal göstergelerin zaman içerisindeki seyri de değerlendirilebiliyor.

Bu özellik İDR'yi tek yıllık bir bilanço analizinden ayıran önemli unsurlardan biridir.

İDR'DE HANGİ BİLGİLER YER ALIYOR?

İşletme Değerlendirme Raporu temelde yedi ana bölümden oluşuyor.

İşletme Künyesi bölümünde işletmenin kimlik, sektör, faaliyet ve teknoloji düzeyine ilişkin temel bilgiler bulunuyor.

Genel Sıralama bölümünde işletmenin net satışları, aktif büyüklüğü ve çalışan prim gün sayısı gibi göstergeler üzerinden kendi sektöründeki Türkiye ve bölge sıralaması görülebiliyor.

İnsan Kaynakları bölümünde çalışan yapısının ve prim gün sayılarının yıllar içerisindeki değişimi incelenebiliyor.

Ar-Ge, Yenilik ve Markalaşma bölümünde işletmenin Ar-Ge harcamaları ile patent, marka ve diğer fikrî ve sınai haklarına ilişkin bilgiler bulunuyor.

Verimlilik bölümünde işgücü ve yatırım verimliliği gibi işletmenin operasyonel performansına ışık tutabilecek göstergeler değerlendiriliyor.

İhracat bölümünde işletmenin ihracat yapıp yapmadığı, yurt dışı satışların toplam satış içerisindeki payı, ihracat tutarı, ülke ve ürün çeşitliliği gibi bilgiler yer alıyor.

Finansman bölümünde ise işletmenin mali yapısı, borç ödeme gücü, varlık ve kaynak yapısı, kârlılığı, büyümesi ve finansal performansına ilişkin göstergeler bulunuyor.

İŞLETMENİZ SEKTÖRÜNDE NEREDE?

İDR'nin en faydalı özelliklerinden biri yalnızca işletmenin kendi rakamlarını göstermemesi.

İşletme, belirli göstergelerde kendisini aynı sektörde faaliyet gösteren diğer işletmelerle karşılaştırabiliyor.

Örneğin net satışlarda sektörünüzde hangi dilimde bulunduğunuzu, aktif büyüklüğünüzün sektörünüzde nasıl konumlandığını veya çalışan prim gün sayınızın sektör ortalamasına göre durumunu görebiliyorsunuz.

Karşılaştırma Türkiye geneli yanında bölgesel düzeyde de yapılabiliyor.

Bu durum özellikle işletme sahibinin kendi şirketini yalnızca geçmiş yıllarla değil, içinde bulunduğu pazarla da karşılaştırabilmesine imkân sağlıyor.

Bir işletmenin satışlarının geçen yıla göre yüzde 10 artmış olması ilk bakışta olumlu görünebilir.

Ancak aynı dönemde sektörün yüzde 30 büyüdüğünü varsayarsak tablo farklı yorumlanabilir.

İDR'nin sağladığı sektör karşılaştırmasının değeri tam olarak burada ortaya çıkıyor.

İŞLETME DEĞERLENDİRME RAPORU NASIL ALINIR?

İşletme Değerlendirme Raporu günümüzde e-Devlet üzerinden alınmıyor.

İDR'nin temini ve işletmenin rızasıyla üçüncü kişilerle paylaşılması Findeks Platformu üzerinden gerçekleştiriliyor.

İşletmenin raporu alabilmesi için Findeks üyeliğinin bulunması gerekiyor.

Findeks üyesi işletmeler sisteme giriş yaparak KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu talebinde bulunabiliyor.

Şahıs işletmeleri ve tüzel kişi işletmeler açısından Findeks üyelik süreçlerinde farklı uygulamalar bulunabildiğinden, üyelik aşamasındaki güncel yöntemlerin Findeks üzerinden kontrol edilmesi yararlı olacaktır.

İŞLETME DEĞERLENDİRME RAPORU ÜCRETLİ Mİ?

Evet.

29 Eylül 2026 itibarıyla Findeks ve KOSGEB tarafından yayımlanan güncel bilgilere göre işletmeler kendi İşletme Değerlendirme Raporlarını 120 TL karşılığında temin edebiliyor.

İşletmenin açık rıza vermesi halinde üçüncü bir kişi veya kuruluş tarafından talep edilen İşletme Değerlendirme Raporunun güncel ücreti ise 240 TL.

Bu tutarlar zaman içerisinde değişebileceğinden rapor alınmadan önce güncel fiyatın Findeks üzerinden kontrol edilmesi gerekir.

HER İŞLETME İÇİN İDR OLUŞUR MU?

Hayır.

KOSGEB'in açıklamasına göre İşletme Değerlendirme Raporu, Türkiye genelinde bilanço veya işletme hesap özeti verisi bulunan işletmeler için oluşturulabiliyor.

Bu nedenle yeni kurulmuş, henüz yeterli mali verisi oluşmamış veya raporun hesaplanması için gerekli idari kayıtlara sahip olmayan bazı işletmeler için İDR oluşturulamayabilir.

KOSGEB başvuru ekranlarında da bazı işletmeler için veri, faaliyet kodu veya mali veri bulunmadığından İşletme Değerlendirme Raporunun oluşturulamadığı bilgisi görülebiliyor.

İDR KOSGEB DESTEKLERİ İÇİN ZORUNLU MU?

Burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.

İşletme Değerlendirme Raporu, bütün KOSGEB desteklerinin genel ve değişmez bir ön şartı değildir.

KOSGEB de İDR'nin esas olarak işletmenin mevcut durumunu gösteren bir bilgilendirme ve değerlendirme dokümanı olduğunu belirtiyor.

Ancak belirli destek programlarının güncel başvuru süreçlerinde İDR'nin yüklenmesi istenebiliyor.

Örneğin 2026 yılı Kapasite Geliştirme Destek Programı başvuru dokümanlarında, İDR'si oluşturulabilen işletmelerden Findeks üzerinden alınmış raporun başvuru ekinde sunulması öngörülüyor.

Girişimci Destek Programının güncel başvuru sisteminde de işletmenin İDR oluşturma durumuna göre raporun yüklenmesi gerekebiliyor.

Dolayısıyla "İDR KOSGEB için zorunludur" veya "İDR hiçbir zaman gerekli değildir" şeklindeki iki ifade de tek başına doğru değildir.

Başvurulacak destek programının güncel uygulama esasları ve başvuru kılavuzu kontrol edilmelidir.

İDR FİNDEKS KREDİ NOTU İLE AYNI ŞEY Mİ?

Hayır.

İşletme Değerlendirme Raporu ile Findeks Kredi Notu veya Ticari Risk Raporu birbirinden farklı ürünlerdir.

İDR, KOSGEB tarafından farklı kamu kurumlarından alınan işletme verilerinin analiz edilmesiyle oluşturulur ve işletmenin sektöründeki konumu, insan kaynakları, Ar-Ge faaliyetleri, verimliliği, ihracatı ve finansal yapısı gibi çok daha geniş bir alanı kapsar.

Kredi notu ve risk raporları ise ağırlıklı olarak finansal yükümlülükler ve kredi ödeme performansı gibi risk değerlendirmelerine odaklanır.

İDR'nin Findeks üzerinden alınması, raporun bir Findeks kredi raporu olduğu anlamına gelmez.

İDR BANKADAN KREDİ ALMAYI GARANTİ EDER Mİ?

Hayır.

İşletme Değerlendirme Raporunun bulunması bankanın işletmeye kredi vermek zorunda olduğu anlamına gelmez.

Bankalar kredi değerlendirmelerinde kendi kredilendirme politikalarını, işletmenin kredi geçmişini, mali tablolarını, borçluluğunu, teminat yapısını ve çok sayıda başka unsuru birlikte değerlendirir.

Bununla birlikte İDR, işletmenin finansal ve operasyonel yapısını tek dokümanda ve kamu verileri üzerinden gösterebildiği için işletmenin kendisini finans kuruluşlarına veya ticari iş ortaklarına ifade etmesinde yardımcı bir doküman olarak kullanılabilir.

KOSGEB de raporun finansmana erişim ve ticari ilişkilerde işletmenin kendisini tanıtmasına katkı sağlayabilecek bir araç olduğunu belirtiyor.

İDR İHRACAT YAPAN İŞLETMELER İÇİN NE GÖSTERİYOR?

İhracat bölümü özellikle dış pazarlara açılmış KOBİ'ler açısından dikkat çekicidir.

İşletme burada ihracat durumunu, yurt dışı satışlarının toplam satışlara oranını, yıllar içerisindeki ihracat tutarlarını ve ihracat gerçekleştirilen ülkeler gibi bilgileri görebilir.

Bu veriler işletmenin ihracat performansını kendi içerisinde takip etmesini sağladığı gibi, sektörün genel ihracat yapısı hakkında da karşılaştırmalı bir bakış sunabilir.

İhracata yeni başlamayı planlayan işletmeler açısından ise rapordaki sektör ve pazar verileri stratejik planlamaya yardımcı olabilir.

İDR NEDEN FAYDALI?

İşletmeler çoğu zaman kendi performanslarını yalnızca ciro veya kâr üzerinden değerlendiriyor.

Oysa şirketin büyüklüğü, insan kaynağı, verimliliği, ihracat kapasitesi, finansal yapısı ve sektördeki konumu birlikte ele alındığında daha anlamlı bir tablo ortaya çıkıyor.

İDR'nin temel değeri, işletmenin farklı kamu kurumlarında dağınık halde bulunan verilerini bir araya getirerek işletme sahibine daha bütüncül bir bakış sunmasıdır.

Rapor tek başına bir yatırım kararı, kredi kararı veya destek kararı vermek için yeterli değildir.

Ancak işletmenin nerede bulunduğunu anlamak ve daha detaylı analiz edilmesi gereken alanları tespit etmek açısından güçlü bir başlangıç noktasıdır.

SONUÇ

İşletme Değerlendirme Raporu, KOBİ'lerin yalnızca kendi geçmiş performanslarını değil, sektörlerindeki ve bölgelerindeki konumlarını da görmelerini sağlayan veri temelli bir değerlendirme aracıdır.

2026 yılında kullanılan güncel İDR, 2021-2025 dönemine ilişkin verileri içeriyor ve işletmenin genel sıralamasından insan kaynaklarına, Ar-Ge faaliyetlerinden ihracata, verimlilikten finansal performansa kadar yedi temel alanda bilgi sunuyor.

Rapor Findeks üzerinden alınabiliyor ve bazı KOSGEB destek programlarında başvuru sürecinin bir parçası olarak talep edilebiliyor.

İDR'yi yalnızca KOSGEB başvurusu sırasında istenen bir evrak olarak görmek yerine, işletmenin mevcut durumunu sektör verileriyle karşılaştırmasına yardımcı olan bir yönetim aracı olarak değerlendirmek daha doğru olacaktır.

SIK SORULAN SORULAR

İşletme Değerlendirme Raporu nereden alınır?

İDR, Findeks Platformu üzerinden alınmaktadır. Raporun temini için işletmenin Findeks üyeliğinin bulunması gerekir.

İDR e-Devlet üzerinden alınabilir mi?

Hayır. KOSGEB, İşletme Değerlendirme Raporunun sunumunu 1 Mart 2023 itibarıyla Findeks Platformuna taşımış ve e-Devlet üzerinden erişimi sonlandırmıştır.

İDR 2026 yılında ne kadar?

29 Eylül 2026 itibarıyla işletmenin kendi raporu 120 TL, işletmenin açık rızasıyla üçüncü kişi tarafından talep edilen rapor ise 240 TL'dir.

İDR kaç yıllık veriyi gösteriyor?

2026 yılında kullanıma sunulan güncel rapor 2021-2025 dönemine ilişkin beş yıllık verileri içermektedir.

İDR her KOSGEB desteğinde zorunlu mu?

Hayır. İDR tüm KOSGEB desteklerinin genel ön şartı değildir. Ancak başvurulan programa göre raporun başvuru ekinde yüklenmesi istenebilir.

İşletme Değerlendirme Raporu kredi notu mudur?

Hayır. İDR bir kredi notu değildir. İşletmenin sektör konumu, insan kaynakları, Ar-Ge, verimlilik, ihracat ve finansal performansı gibi çok sayıda alanı birlikte değerlendiren farklı bir rapordur.

KAYNAKLAR

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB)

KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu ile İşletmenizin Geleceğini Planlayın, 4 Eylül 2026

KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu Sıkça Sorulan Sorular

KOSGEB 2026 Kapasite Geliştirme Destek Programı Başvuru Dokümanları

Findeks KOSGEB İşletme Değerlendirme Raporu (İDR)

İçerik güncelleme tarihi: 29 Eylül 2026